Bir etiket yüzeyden kalktığında genellikle ilk suçlanan üst materyaldir, oysa sorun çoğunlukla yapışkandadır. Karton koliye iyi tutunan bir yapışkan, soğuk bir plastik kapta tutunmayabilir. Seçim yaparken iki ayrı soruyu ayırmak işinizi kolaylaştırır: yapışkanın kimyası ne ve etiket yüzeyde nasıl davranmalı?
Kimyaya göre: akrilik ve hotmelt
Akrilik yapışkan
Akrilik yapışkanlar yaşlanmaya, güneş ışığına ve ısıya karşı iyi dayanır. İlk temasta tutunması görece düşük olabilir, ama süreyle birlikte yapışma gücü artar. Bu nedenle etiket yapıştırıldıktan hemen sonra değil, bir süre bekledikten sonra sonuç kontrol edilmelidir. Dış ortam, şeffaf etiket ve uzun ömürlü uygulamalarda sık tercih edilir.
Hotmelt yapışkan
Kauçuk esaslı hotmelt yapışkanların ilk tutunması yüksektir ve karton, pürüzlü yüzey ile bazı zor plastiklerde güçlü bir başlangıç sağlar. Lojistik ve koli etiketlerinde sık görülür. Yüksek sıcaklık ve güneş ışığında akriliğe göre daha çabuk yaşlanabilir, sararma ve yumuşama yaşanabilir.
Davranışa göre: permanent ve non-permanent
Permanent (sabit) yapışkan etiket kalıcı kalsın diye seçilir. Sökmeye çalıştığınızda etiket yırtılır veya yüzeyde kalıntı bırakır; ürün kimliği ve demirbaş işlerinde istenen de budur.
Non-permanent (sökülebilir) yapışkan etiketin temiz sökülmesi için tasarlanır. Cam, ayna, fiyat ve geçici etiketleme işlerinde kullanılır. Cam yüzeyde sökülebilirlik öne çıkan bir ihtiyaçsa cam etiketi sayfasına bakabilirsiniz. Sökülebilirlik sonsuz değildir: bekleme süresi uzadıkça ve ısı arttıkça yapışma güçlenir ve kalıntı riski artar.
| Tür | Öne çıkan özellik | Zayıf yönü | Sık kullanım |
|---|---|---|---|
| Akrilik | Güneş, ısı ve yaşlanmaya dayanım | İlk tutunma görece düşük | Dış ortam, şeffaf etiket, uzun ömürlü iş |
| Hotmelt | Yüksek ilk tutunma, pürüzlü yüzeye uyum | Isı ve UV dayanımı sınırlı | Karton koli, lojistik |
| Permanent | Kalıcı kalır | Sökünce yırtılır, iz bırakabilir | Ürün kimliği, demirbaş, kimya |
| Non-permanent | Temiz sökülür | Zorlu ortamda erken kalkabilir | Cam, ayna, fiyat, geçici etiket |
Yüzey sıcaklığı ve uygulama notları
Veri sayfalarında iki sıcaklık geçer ve sık sık karıştırılır. Uygulama sıcaklığı, etiket yüzeye yapıştırılırken geçerli olan değerdir. Kullanım sıcaklığı ise etiket yapıştıktan sonra dayanabileceği aralıktır. Oda sıcaklığında yapıştırılıp dondurucuya giren bir etiket ile dondurucudan çıkan kaba yapıştırılan etiket aynı yapışkanı istemez. Bu yüzden talep yazarken iki bilgiyi ayrı yazın, kesin dereceler için yapışkan üreticisinin veri sayfasına bakılmasını isteyin.
Uygulama anında birkaç basit kural sonucu büyük ölçüde değiştirir. Yüzey kuru ve temiz olmalıdır. Etiket hava kabarcığı bırakmadan bastırılarak yapıştırılmalıdır, çünkü yapışkanlar büyük ölçüde baskıyla tutunur. Etiketlerin kendisi de deponun çok soğuk veya çok sıcak bir köşesinde bekletilmemelidir.
Zor yüzeyler
Soğuk ve dondurucu
Soğuk uygulama için üretilmiş yapışkan seçin. Yüzeyde yoğuşma varsa etiket suya yapışır ve kısa sürede kalkar, bu nedenle ürünü yapıştırma öncesinde kurulayın. Üst materyal için plastik esaslı seçenekler neme karşı kağıttan avantajlıdır.
Yağlı yüzey
Hafif yağ tabakası yapışkanla yüzey arasına girer. Mümkünse yüzeyi temizleyin. Temizlenemiyorsa yağlı yüzeyde denenmiş, yüksek tutunuşlu yapışkan arayın ve kısa sürede kalkıp kalkmadığını gözlemleyin. Otomotiv ve endüstri işlerinde parça yüzeyinde kalıp yağı kalabildiği için bu bilgi üretim bölümünden öğrenilmelidir.
Kavisli yüzey
Çapı küçük bir şişe veya tüpte etiket düzleşmeye çalışır ve kenarlar kalkar. Üç şeyi birlikte düşünün: esnek bir üst materyal (polietilen gibi), yüksek tutunma veren bir yapışkan ve etiketin kavise göre yönü. Kağıtta lif yönünün kavise uygun olması da kalkmayı azaltır. Malzeme tarafı için etiket malzemesi seçimi rehberini okuyun.
Düşük yüzey enerjili plastikler
Polietilen ve polipropilen kaplar, bazı yapışkanların tutunmasını zorlaştırır. Sıkılabilir kozmetik kapları bu gruba girer ve özellikle doğrulanmalıdır. Kabın üreticisinden malzeme adını öğrenirseniz yapışkan seçimi tahminden çıkar. Aynı kabın farklı partilerinde üretim katkısı değişebildiği için yeni kap tedarikçisine geçtiğinizde testi tekrarlamak da doğru olur.
Talep yazarken verilecek bilgiler
Yapışkan seçimini tek cümleyle istemek çoğu zaman yeterli olmaz. Şu bilgileri birlikte verin:
- Yüzeyin malzemesi ve düz mü, kavisli mi olduğu.
- Yapıştırma anındaki yüzey sıcaklığı ve ürünün sonradan bekleyeceği ortam.
- Yüzeyde su, yoğuşma, yağ veya toz bulunup bulunmadığı.
- Etiketin kalıcı mı, sökülebilir mi olması gerektiği ve sökülecekse ne kadar süre sonra.
Seçimi nasıl doğrularsınız
Birkaç numune etiketi gerçek kabınıza gerçek koşulda yapıştırın. Hemen ardından kontrol etmeyin; yapışkanlar süreyle güçlendiği için bir gün bekleyip köşeden kaldırmayı deneyin. Ürünün saklanacağı ortamda aynı testi bir kez daha yapın. Yapışkan seçimi malzemeden ayrı düşünülmediği için malzeme seçici aracını kullanarak başlayabilir, yüzey ve sıcaklık bilgisini teklif formuna ekleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Permanent yapışkan ile akrilik yapışkan aynı şey midir?
Hayır. Akrilik yapışkanın kimyasal türünü, permanent ise davranışını anlatır. Bu nedenle bir etiket hem akrilik hem permanent olabilir.
Soğuk hava deposunda neden etiket yapışmıyor?
Birçok yapışkan düşük sıcaklıkta sertleşir ve yüzeye yeterince temas edemez, yüzeydeki yoğuşma da tutunmayı zayıflatır. Soğuk uygulama için üretilmiş yapışkan kullanmak ve etiketin soğuk yüzeye mi yoksa oda sıcaklığındaki ürüne mi yapıştırılacağını baştan belirtmek gerekir.
Non-permanent etiket hiç iz bırakmaz mı?
Sökülebilir yapışkan temiz ayrılmak üzere tasarlanır, ancak sonuç yüzeye, bekleme süresine ve ısıya göre değişir. Etiket uzun süre güneşte veya sıcakta kalırsa iz bırakabilir, bu yüzden gerçek yüzeyde deneme yapılmalıdır.
